Logo
 

Computerbesturing, ja of nee?


Logo

Tot pakweg vijftien jaar terug was computerbesturing op een hobbytelescoop alleen voorbehouden aan gevorderde amateurs die hiervoor veel geld moesten neertellen. Maar de benodigde electronica is steeds goedkoper geworden en je ziet nu ook veel kleine kijkers voor starters met computerbesturing. Het gaat dan om een betrekkelijk lichte azimutale montering die dankzij de computerbesturing de sterrenhemel tijdens het waarnemen kan volgen en -- mits de kijker goed op de sterrenhemel is geijkt -- in staat is om duizenden objecten automatisch in beeld te zetten. We noemen dit de 'GoTo-functie'. 

Om de azimutale kijker met computerbesturing op de sterrenhemel te ijken, moet hij zeer nauwkeurig op tenminste twee heldere sterren met bekende positie worden gericht, die uit een lijst met ongeveer honderd sterren kunnen worden gekozen. Voor wie het lastig vindt om zelfs die sterren te vinden, zijn er modellen met een GPS-ontvanger die aan de computerbesturing doorgeeft waar op aarde de kijker staat en hoe laat het is. De kijker richt zich dan zelf grofweg op de kandidaat-ijksterren en de waarnemer hoeft dan alleen nog maar de sterren precies in beeld te zetten. Er zijn zelfs al telescopen die ook die laatste stap overnemen met behulp van een ingebouwde camera. Helemaal nieuw is een techniek waarbij de camera sterpatronen herkent voor de ijking, en waarbij geen GPS meer nodig is.

Voor wie niet te veel tijd wil verliezen met het zoeken van lichtzwakke nevels is computerbesturing een handig hulpmiddel. Ook maakt computerbesturing het makkelijker om naar nevelachtige objecten te kijken vanuit de stad, waar storend stadslicht het opzoeken steeds lastiger maakt. Maar computerbesturing op een kleine lenzenkijker, waarmee vooral naar de maan en de planeten wordt gekeken, is eigenlijk een beetje overdreven. En je leert de sterrenhemel niet echt goed kennen als je altijd op de computer vertrouwt. Voor fanatieke 'deepsky'-waarnemers is juist het opzoeken van lichtzwakke nevels een deel van de sport. Daarbij een computer gebruiken, vinden zij eigenlijk valsspelen. Maar ook voor de veel door hen gebruikte Dobsonkijkers zijn tegenwoordig elektronische hulpmiddelen beschikbaar die helpen met het richten van de kijker. Zwaardere parallactische monteringen komen tegenwoordig bijna allemaal standaard met computerbesturing, al zal een liefhebber van maan en planeten weinig gebruik maken van de GoTo-functie. Maar de besturing zorgt dan wel voor een nauwkeurige volgbeweging.

Een 20 cm Schmidt-Cassegraintelescoop op
azumutale montering met computerbesturing >


Website ontwikkeling: Edwin Mathlener
© 2004-2013 Stichting 'De Koepel' en Stichting Universum; © 2014-2017 Stichting Universum